O RECORDAI AQEL Q'ISTA NU SONO

Néss quadra d'festa, ta lembràm daqél muviment d'tud qél pov, na Sãocent, ric q'pobr tud juntod, ta lutà pa dà cé mnin qél sustfaçon d'Natal!

Qél trar d'fuguitim, q'no tàva fazé nos méz, q'rudinha d'tcumb, mà foche ràzpod e q'tàva dà resultod. Clàr ca qés gent bedj, ca tàva gosta daqél barulhim d'spluzon d'fuguitim. Mà apsar daqés pescoçad, q'no tàva levà, d'nos pai o mãe, mode fuguitim.Intintaçon era mas fort q'nos, por iss gatchod,no tàva contiunuà ta fazés.

D'not, o bo tivéss sono o bo ca tivéss, és tàva mandob bà detà e éra pa drumi, qé snon, se bo tivéss cordod. Bo ca tàva tem brinqéd e Pai Natal tàva pob cacthupa inzéd na boca. Anton, tud nos tàva fazé qél sforç pa drumi.

Plumanha, dia d'Natal éra tud mnin d'nos rua, ca qél ligria e oi chéi d'marabidja, pa mostràba cé brinqéd, e trocàba entr nos, pa q'no pudéss brincà, q'brinqéd uns d'ots!

Cada un q'cé brinqéd, na pussiblidad! Mà éra dvéra un marabidja, qond tàva parcé un d'nos cun cosa diférent. Un ta lembrà d'Anton d'Sabel, un one, q'cé Bedj d'Natal, fui un navizim bnitim fete de cana d'midj, q'lostr d'orc e vela d'pena d'galinha, mà un carrim d'arame fét pa Nho Delfin férrér, d' rua d'Matijim.

Nos tud, na nos spirt d'criança em q'tud cosa é sem maldad o vaidad, tràz dél, ta pdil pa trocà cé brinqéd pa qél d'nossa, mà Anton d'Sabel tud orgulhoso, ca cris! Sobretud qél carrim d'arame, verdader obra d'Art, q'tàva incantà tud mnin e q'nos prazer era bà fazé strada, d'pidrinha mà buzim, naqés praçinha d'sment pa bà pàssàss q'él carta d'chauffér, pàgàda Anton Sabel, un pon d'midj e dos sucrinha. Bo tinha q'ser bzana pa passà bo carta!

Clar q'un smana dspos d'Natal, brinqéd à tàva stod usod e às vez té sqçid. Pamod, era fin d'one, e q'no tinha q'bà cantà récordai pa Snhor San Sulvest! Assim, tud nos tàva cumçà, ta preparà nos récordai (objecto inventivo, típico de S. Vicente, feito de uma tábua rectangular de entre 15 a 20 centímetros e tampas de cerveja ou limonadas completamente esmagadas e fixadas por meio de pregos sobre a madeira, deixando uma certa folga nos buraquinhos para que as tampas, sobrepostas pudessem subir e descer fazendo um barulho igual a um chocalho) pa cumpnhà nos cantiga, d'Boas Festa:

- O recordai aqél q'istà no sono aquela vem uma tropa e a réar. Oi dàca oi dàca se bo ta dàca se bo ca ta dàca mete a mão la na tchàve d'bambaù.

Assim, no tàva dséjà qél Fliz One Nov, na casa d'gent, q'en troca tàva dà nos dnher, o bol o u q'tivéss. Pos, pa nos, qzé q'tàva contà màs éra qél gest d'dà!

Anton,néss épca d'festa, no tàva inventà tud spéç d'brincadera pirraçent, na zona:
- tchgà mété na minha na bossa.

Se bo tivéss ta cmé, seja o q'foss e q'bo tivéss féte tchgà mété ma un, él tàva tmob do q'bo tàva stod ta cmé e bo também mesma cosa! - Pascoçadinha.

Bo tinha q'andà sempr q'mon na tutiç qé s'bo cumpanher tàva panhob, bo tàva log leva un pascoçada! Bo tinha q'ceità e caladim porq bo podia fazé igual q'él!

Mà, pior d'stora é q'dia San Sulvest (Fim d'One) éra dia d'ràbàta. Anton, qés criàda tàva bà assà q'és leitunzim, pirù, perna d'tchuck e màs e màs.

O, là na padaria d'Niclet Cabral, o Rumald, o là na padaria d'Nho Anter. Ondé q'forr éra màs bon! Qés cuitada era sempre cumpanhod, pa cés tchutch (namorado) e aqés catinha cumpanher, qél malta pirraçent e chéi d'manha, tàva bem ta corré d'un vez, és tàva dà qél sallha (arrebatar) és tàva séi ta corré… pa dsusper dàqés craida.

Grit, troclod de dàm nha pirù o nha leitunzim mà qés mnin tàva corré d'mund e cosa era féte tão rapt, q'às vez ca tàva nem oiod qem éra e qond pliça tàva tchgà jà ca tinha ninguém! Nen fùm, nen mandod…

Un vez, un amiguim d'nha rua por nom d'Armand d'Nha Dado, fidj d'un hom d'bigod mut sério, tchmod Tiof tinha postòd mà cé amig Pinùria, d'Nha Candinha, cma qél note là és tàva ta bà cmé Pirù! Tont Pinùria cma Armando era mnin fòrt, bem cmid e q'ca tinha falta d'fazé qél cosa là.

Es bà fazél, màs pa falestria e show na méi d'malta. Assim fui! Déz hora da not, és oià q'él criadinha d'Dona Vivi, ta séi d'padaria d'Niclet, q'aqel pirù bem assadim cuns batatinha, prop ptitoso.

Armand trà qél pé d'carrera, dà qél mnininha qél sàllha, naqél pirù, dà séi ta bài. Qél criadinha, dsusperàda inda corré un gzinha, mà senohres Armand e Pinùria fui màs rapt!!!

Mà pa azar d'Armand, q'era vzim de Dona Vivi.

Qél criadinha conchél, mà Armand, na cé açon, ca nem pensà niss! El mà Pinùria, mà uns dos amig, tud és sabim, bà cmé qél pirù, là pa rotcha, na d'Olt d'Sularin, meia not inpin, q'vapor ta pità na Baia, foguet imbarda, dboch d'un vista d'Baia d'Port Grand prop bnit, chei d'luz, ambient sem igual, daqél passàja d'One e q'gent dmund ta qéi na mar, pa purificà e trà qél one bedj d'cés costa.

Là na casa d'Dona Vivi, qél céia là fcà na stora, porqé és tive q'fazé fui bif d'caneca.

Armand cé cama jà tàva arrmod, qé Dona Vivi, bà ter de Tiof cé pai, q'fcà aburrçid, qé és era bons vzim e na ruspeit! Tiof, cacria nem credità, mà qél mnininha, tinha cunchid Armand e bem! Té qés cabà por casà, uns one dspos, mut dspos.

No dia sguint, dia d'One Nov, Armand tchgà na casa q'cé ar inocent, ta dà Boas Festa! Mà tud familia tàva là ta spéral, pamod qél vergonha! Tiof, abri activ na cé bon purtugués: - Armando meu filho! Que vergonha esta que fizeste à nossa família, na noite de ontem para hoje!

Desonraste-nos a todos! Não tinhas necessidade de fazer isso Armando, pois lembbra-te meu filho que ontem à noite, cá em casa tínhamos uma travessa de QUIROQUETES (croquetes) e aquele bom cuscus quente, com manteiga de garrafa, vindo de Santo Antão!

Armand, ca qél medonha d'cé pai Tiof, mà q'na fim ca nem dàl d'lot e nem sqer um pascoçada, qé Tiof preferi fazél moral, q'miàça pa nunca màs!!!

Qond él séi na rua, màlta tud ta spéral saì da là d'dent, intchod d'pancada. Finalment él parcé frisquim, e sempr buzod, ca qél cara stanhàda pa fazé malta arri.

Primer cosa, q'él dzé malta fui: Feliz One Novo! Dspos: mi nunca màs! Jàm scapà déss li e q'sort… màlta tud largà t'arri!

Qond tu gent calmà e parà d'arri! Prop buzod moda él era, él vrà cun façura pa cés amig, él dzés: bsot cria era oiàm intchod d'pancada?! Mà jà bsot psù! Li na oi pernod e cma bsot tud sabé, dspos sabe morré ca nada!


Zizim Figuera (José Figueira, jùnior)

V O L T A R