SONH D'NICÉT

Anton tud dia plumanhã, antes d'bà pa làvàda, trabaià comp, Nicet tàva trà sé spéi, q'sé tiu Shiling Pépél dàl. El tàva tràl q'cuidod mod gent d'càsa q'oià! Cma él também, nunca él tinha òiod um spéi, él tà fcà dmiròd toià qél imàja, ta dzé pél méz: czé q'nha tiu é um bocòd d'home lovàrà Deus!!!

 

Nicet natural d'Sfrùmguinha, um cavoc d'aqés d'Sintanton, ondé q'gent tàva, néscé, crià, morré sem oià mar, contàmà pa conhecé, um spéi, pa oià sé càra!

Naqés temp, até àga pa tud ùso éra pânhod na rbéra, sempre ta corré na làvàda…Anton qond Nicet fazé dezoit one, e q'jàl éra pai de quàt fidje, qél tive mà Juéninha sé cumpanhera, el recebé vsita de Shiling Pépel, um d'sés tiu bind d'Saocent, vtéran d'mei d'baia de Port Grand.

Shiling, sé préocupaçon fui sempre d'trà Nicet daqél cavoc, pél podia oià mund e séi na lorg! Mà pa mod qél familia d'Juéninha, él catàva t'òtchà manéra, jàl trazél pa Ponta d'Sol, q'tud sé mizàd!

Subrim Nicet, tud content, jà t'oià tchéu cosa q'nunca él tinha oiòd e q'grand admiraçon pa sé tiu, sò naqel camin d'Sfromeguinha pa Ponta d'Sol! Sé tiu jà bem tud ta fàlàl: cma él era nov e caqés terra piabòxe é q'éra piabòxe!!!

Tiu Shiling, pa animà subrim, él dzél se bò cunsigui tchgà tem Saocent um ta ranjob lugar num vapor!!!
Nicet,
trapaiòd q'marabidjòd q'tud qés cosa d'sé tiu, él cumçà ta pensà na sé Juéninha e tud sés fi…bom pai q'él éra!!!

Sé tiu! Na volta d'Nicet pa Sfrùmguinha, ofrécél um spéi. Assim qél tchgà na casa, él bà q'tud cuidòd, él pò sé spéi dent de sé màla, e él ca dzé ninguém d'casa nada!

Anton tud dia plumanhã, antes d'bà pa làvàda, trabaià comp, Nicet tàva trà sé spéi, q'sé tiu Shiling Pépél dàl. El tàva tràl q'cuidod mod gent d'càsa q'oià! Cma él também, nunca él tinha òiod um spéi, él tà fcà dmiròd toià qél imàja, ta dzé pél méz: czé q'nha tiu é um bocòd d'home lovàrà Deus!!!


Pa ironia d'dstin, él tàva parcé qsé tiu. Anton, éra um confùson, pa mod qél spéi, caqél imàja sempre, na sé cabeça… por iss é q'tud dia antes d'parti bà trabaià na comp, pa sustent d'casa, el, tinha q'admirà sé Tiu…

Mà Juéninha, q'tàva stòde détod tràz dél, e ta fingi drùmi, tàva também naqél confùson, intrigòd caqél ségred q'Nicet, tà stod ta gatchà tud gent là na casa…

Ela cumçà, té ta falà ela sò, ta dzé: désd q'Nicet bà mà sé tiu, él ta diférént, um tem q'oià czé q'é éss ségréd q'tud dia él ta trà d'màla, e él ta tornà pòl là q'tud cuidòd??? Mà Snhor Deus? Nicet nnà stod t'ingànàm???

Cma curiusidad é um cosa trrìvel! Juéninha, tchà Nicet séi d'casa, ela corré pa porta pa spià s'Nicet jà tàva longe, anton ela abri màla, ptà mon na spéi q'nunca ela tinha oiòd também, d'tud sé vida…

Ela dà um griiittttt!!! e quàz tud aqél cavoc d'Sfrùmguinha cordà na méi daqél barulh, d'madrugada d'lua chéia…

Tràz daqel grit, ela tchmà sé mèmè: O mèmè, océ bem oà cma Nicet jà ranjà um ot muer…e ela tem càra moda um màcàcàdiàba (clàr q'era sé prop imàja, q'Juéninha, tàva ta oià naqél spéi!!!). Um abòl d'màtà !!!

Mèmè jà bidjinha, bem ta corré ,qond ela tchgà q'ela pta oi naqél spéi, ela também dà sé grriiittt: O pov, o nhis gent, usis bem oià, éss muer q'Nicet jà ranjààà!!! Macàcàdiàba non, Juéninha!!! Q'é além d'ela ser vèlha!!! inda por cima, ela tem càra moda um canhão…

Tudo aqél pov, jà bem fcà ta spérà hora q'Nicet tàva tchi daqés cabéç mà lavada, ondé qél tàva ta plantà sés: nhàm, btàto'doce, mà mindioca pa sustent d'casa.

Datardinha, lùzc fùzc, antes d'Sol cambà na bacia d'Sfrùmguinha, Nicet, po pé na màma d'cadéra, na camin d'casa, él ma sé brrim carrégòd d'pon d'caldera, (mindioca, btàto'doce, nhàm etc.) qé, not tà tchgà céd là dbòch na cavoque.

Assim és tinha q'bàsse ligér, pa Juéninha inda bà poss jantar na lume. As véz, brrim tà brandà, poss Nicet tà picàl q'sé pàu, sem fazél mal. Mà ò q'pau catà tchegà él tàva sfrégal um malaguitinha na pòlpa… e brrim tàva sclerà!

Pa d'préssa de là daqél cabéç, él cumçà toià casa! Cosa strònh? Nicet q'tàva oià bem d'lonj, pò ta perguntà p'él méz: mà é cziquil? Algum daqés mnin jà fri? Agora é q'fui corré…

Nicet, jà antrà, jàl dscarregà, marrà brrim, jàl bem pa térrér, dondé q'tud familia mà vzim tà ta spéral diazà. Juéninha clàr, tàva dsconsolòd e ca cria uvi q'ninguém!

Mà iss é o qé? Dspos d'um dia d'trabòi um home cré é dsconç e paz! Dzé Nicet.

Log mãe d'Juéninha é q'tmà dàgàda: ò Nicet, sempr um tmb pum rèpèz sério! Bem dzé nòs, éi éssim qém é éssa màcàcadiàba q'jà bo inranjà, dés q'bo bà mà bo tiu Shiling Pépél pa Ponta d'Sol?

Ò nh'Mantia, sé oià! Gent n'ta infernà àlma d'gent éssim! Mi, muér cum ta conché é so Juéninha, mè d'nhas fi e na rùspéit, océ sculpème!

Anton, mãe de Juéninha, séi qél spéi chéi d'ràiva él dzé: oli prova Nicet! oli prova!
Nicet fcà… sem fàla na boca! dspos él riàgi: mà, é nha tiu! Qém mandà ùsis bà méchém na nha màla?

Anton, séi um confuson d'gaita. Tà bem um, tà spià, tà dzé um cosa, tà bem ot, tà dzé ot cosa. Um stòra sim pé nim cabéça, um abòl pa nada, qé ninguém, ca sabia cma qél cosa là, éra um Spéi, e não um ratrot!!!

Um daqés mnin d'càsa, spantèod ca qél guérra, qé na séz casa sempre reinà paz, bà tchmà PàMénél d'Antonha, hom véi mut ruspeitod n'Sfrùmguinha, q'bem log e càbàz ca qél stora…

PàMénél tchgà, tud gent tmà bençon e calà, caladim!!! Mà nhas gent, éss é o qé?

Zaquiel bà tchmèm qé usis ta préi q'stora d'um muer???!!! Tchùm oià qém nhéss?

Nicet, vançà ca qél spéi na mon, él dzé PàMénél: éss é um rcordaçon d'nha tiu q'tive éi, qond él bem salvàm, e él lévam pa Ponta d'Sol! Anton, na volta pa Sfrùmguinha, él dàm éss ratròt dséu, iliòd num pépél.

Anton él dzém, cma aqél éra pum fcàss ta lembrà né él, até él bem bscàsse mi, pa Saocent. PàMénél, dzé tchùm oià éss cosa d'fovor? Foi log um rizàràda e na mesm temp, spont géral, q'tud éqél stora!!!

Anton él dzés: mà nhés gent, dvéra dvéra ùsis é tud bròb, ùsis n'tit oià cma éss cosa é um spéi!!!
PàMénél, pa convencés tive q'trà d'bols um spiim q'el tinha trazid d'Saocent diàzà comprod là nha Djandjan. Assim cma él splicàz, tud cosa parcé antrà na camin…

Juéninha méi content, mà non cunvincid, fazé paz mà Nicet e dia bà ta bài, até q'bem um stafeta (hom d'récod, andador d'grands dstancia na Sintaton na épca) cum carta d'tiu Shiling, pa Nicet bàss pa Saocent.

Dspos de ter falòd e récomendòd Juéninha na sé Mantia! Zaquiel, sé fi màz vei, jà tàva comprendé dritim qél traboi d'sé pai, él tchàl q'conta d'familia!

Là cumçà qél sonh de nos Nicet! D'nôt és détod él dzé Juéninha: um tita bè, e um tita bè trabaià q'força, pa nò podé comprà qél rinqon d'térra, d'nho Franck!Sempr él dzé q'sò mi é qél tà véndél...

Mut tchôr, mut guiza na dia d'partida d'Nicet! Era rbéra chéi d'gent q'lenç bronq ta sanà Nicet, bùrr ta zurrà, catchorr ta ladrà… daqés cosa, q'amjor nem nné mistid comprendé… qé so t'acontcé, qond terra, ta perdé um fidj querid!!!

Nicet, tchgà na Saocente, bind de Ponta d'Sol naqél naviu, Mar Novo, sés tiu tud bà bscàl na càiz e log ta dzél; coràja rapaz qé li vida é ot! No dia siguinte sés tiu Viriot mà Farrop, pol log mon na rém d'bot, pàl prendé rémà!

Tiu Shiling, tàva éra isnàl nadà pél tràba sé carta d'marnher na Captania… assim fui, cma él nnéra malondr, él prendé rapt. Mà pena q'so dnhirim é q'éra poc pa mandàss sé Juéninha, q'nunca él sqcé.

Pa sort, parcé um vapor Panamà q'fàlta d'gent e imbarcà quàz tud és: Shiling, Nicet, Lima, Jack Fjon Pédra e Spaguette. Viàja direct, pa canal d'Panamà e dspos Valparaiso na Chile bà carregà de cobre.

Mudança pa Nicet, fui mùt ràpt, mà cma él tinha bons cumpanher uns temp dspos jàl tàva bom marnher… mà sempre q'ideia na sé Juéninha e tud qél pov, q'él tchà pa tràz.

Viàja tud pùrreir, trabòi na bord ca tàva faltà e capton tàva prop content q'malta! Es tchgà num madrùgàda de més d'Dzembr, calor na Sul, na Valparaiso. Nicet, sél tinha otchèod Saocente bnit, là anton éra marabidja…

Cma és tinha trabaòid bem e era véspra d'Natal capton dàz um troc e él dzés: bzot podé fcà dos dia na terra. Dia 26, pa quatr hora d'àtarde tud gent na bord ok?!

Assim fui, jàz bà tud junt pa térra Shiling mà Spaguette levàz pa qéz broc, qéz tàva cunnçé, so mnina bnita… pòs, àz tinha féte qél viaja uns data vez e tàva rendé um troc gross…
Nicet, qond él oià tont amjer bnita él perdé cabèça… él ptà um mnininha mon! Cma él tàva q'dnher, mninha dàl log bola!

El dzé: ò mniz éss li é d'minha… bom ninguém ca dzél nada, cada um q'tséu!!!

Sabura pa fronta, d'véz inquant él tà dzé sé Tiu: océ tinha rozon… éch terra piàbòch é qé piàbòch!!!
Festa sabim, mninha tà finji cré pagà, Nicet catàva tchàl… Nicet cuns dos whisky na corp jàl tàva té ta falà spanhol… Shilling sé tiu oiàl t'imbalà él dàl fàla uns dos véz…

Anton cuméça problèma q'Nicet. Dia 26, qond tchgà hora d'bà pa bord, Nicet cacris bà, q'pé fincòd na tchon! Tud qéz moç na prinçip tàva ta ri, e ta tmà qél cosa na brincadera…

Réplica d'Nicet: Usis bà, ùsis dzé cupton, cma mi nntità bà màs, nem pa bord, nem pa nha térra!

Qéz moç, mà sé tiu tud jà infrontà! Mà Nicet mod qém bo nncré bà pò bord? Nicet?

Riaçon d'Nicet: Usis nntita oià um mnina bnita déss!!! Jà mi n'pode ca qéz qébél rum…

Um mnina bnita déss? Q'qébél lorgòd pa costa bòch, inda por cima ela dzé q'él ta stmème!!! Hààà…dzé Nicet! Qém pod ca qéz qébél rum!!! nnò…nnò…nnò, mi nntita bà pò bord nada…mi jàm fcà préi!!!

Sé tiu dzé, ò Nicet éss é um afronta, pa bord é cum tem q'levòb! Cosa vrà dur, sé tiu mà qéz moç tive q'tchmà pliça, e nos Nicet bà pa bord puzte, té géma… e so assim qéz cunsigui léval!!!

El tive um smàna zangòd mà tud màlta na bord! Na fim d'um smana él bem na realidade!
Él , bà pdi sé tiu Shilling perdon… sé tiu anton dzél: indé bem Nicet... indé bem!!!

Jà bo pensà, hora q'dnher cabà, num térra déss???!!! Es tàva ta bem cméb cabél e tud…
Assim Nicet, log qél ptà pé na Saocent, qél tmà sé bom troc n'agéncia, él cambà sé Sfrùmguinha, via Ponta d'Sol, ondé qél tinha sé Juéninha, mà tud sés fi ta spéral.

Assim q'él tchgà, él comprà qél terrér, q'Nho Franck tinha él prumitid… jàl nncris sébé màs d'gent fàlàl, moda él tàva dzé tud hora, d'éch térra piabòch!!! Qé là é q'éra se TERRA.

Zizim Figuera (José Figueira, jùnior)

V O L T A R