P'UN CATCHORR INGORDA UN BURR A MORRE

Comp jà bem vrà tud virdim, midj mà fjon cumçà ta nescé e ta parcé pa tud banda. Un verdader blèza, méz q'Nha Chiquinha tinha dzid!!! Bem temp d'mondà novament, parcé qés trabaidor omentod café-almoç-jantar, moda na temp d'smentera.

Qem tàva podé pagà, éra assim e tàva fazél, mà qem càtàva podé, tàva bà dà qél ajuda, dspos tàva tocàl cé vez d'ser isdòd… solidariedad. Anton qés gent q'tinha sumnhod midj pantchera (tip d'midj brumédj) q'tàva dà na très smana, cunsigui inda assim panhà algun cosa.

Mà aqés q'tinha sumnhod qél mi-bolacha (tip d'midj bronq) cés midj cumçà ta sécà, sem dà nada. Flizment, qés cunsigui panhà un gzinha d'fjon pedra, mà fjon irvilha. Qél pàia d'midj panhòd bem sirvi pa dà bitch (cabra mà burr)

Jà tinha uns dia q'temp tàva stod ta cré ptà tchuva, sempr q'aqél vintim fort d'Sul ta soprà té q'naqél note calorent d'més d'julho, él ca falhà. Anton dà qél rbencàda tchuva (un ping un pote) pa ligria d'uns e dsgràça d'otes. Na moràda era mnins fliz, na rua ta tmà bonh tud nu na méi tchuva. Mà na fralda, mà na comp cosa era ote, qé pov tàva prop àrrasca q'aqél cheia e qés rbera.

Camàda d'Ti Jon d'Nha Chica Josèpa, cég, él so là paqél fund d'Féjoàl Prêt (comp d'Sãocent), tchuva ptàl cé casinha d'pedra cobert d'pàia na tchon. Flizment q'él tinha fcod gatchòde na cuznhola, q'guentàba bem qél enchurràda, dboch d'tud qél força d'Natureza.

No dia siguint, cés subrim Nitchim mà Franq, q'tinha saìd pa qéz comp fora ta prestà Pov scorr, otchàl là dent tud ingiadin moda un ptim, és tràl da là, és lévàl pa casa d'cé irmã Chica.

Naqél one làçim, tud qél pessoal tinha sumnhod in po, qé moda Nha Chiquinha d'fund d'Baleia q'tàva ptà sort, tinha dzid qél one tàva ta bà ser un one d'bonança e fui dvera.

Mà miséria cumçà log q'aqél tchuvona ta obdécé qél morna d'si catem tchuva morré di séde, si tchuva bem, morré fogod… e tchà Sãocent in pése, un bocod scombalid, tont na moràda, cma na comp. Mà cma dspos d'tempestad ta bem bonança, Nitchim mà Franq cuntinuà cés missão là paqés comp, ta spià e isdà cada un, na cés dsgraça.

Assim, és andà un dàta dia a pé cumpanhod pa qél burrim d'cés Ti Jon, desd Rbbera d'Caiàu, Rotcha d'Goa, Fund d'Féjoal Prêt mà Baleia, dspos Borr Bronq, Mot Inglés té Montona pert d'Cunque, ta dà qéz familia qél help d'cmodà, qés strog d'tchuva.

Anton era un trabòi cansativ d'tornà cubri qés casa d'pàia q'vent levà, cmodà capoera d'galinha, crràl d'bitch (cabra, carner, burr, etc) d'tud cés amig e familia d'zona.

Agora tchgàz cés vez d'gent bà dàs un ajuda, qé és também cés casa sofré tchéu q'aqél temp, là pa fund d'Borr Bronq, sem contà qéz bitchim q'era sustent d'tud familia q'tàva sapiòd là p'As'Mancães e q'és tinha q'bà juntà e contà.

Jà tinha tid uns one valent, q'ca tinha dod tchuva, mà flizment q'mã Natàlia, q'cés bitchim, sobretud q'aqés ov d'cés galinha q'ela o Franq tàva bem vendé na porta d'Plurim d'Virdura, na moràda, tinha cunsiguid té là guentà q'tud cé familia. Nitchim nunca cé mãe tàva mandàl fazé qés mandod là, qé él tinha mania d'dà pa fine.

El cria era stòd so pégod naqél cavaquim, q'nunca él prendé tocà dret, ta treinà pàl podia bàss guentà, naqés bòi d'sobd d'Jimmy clarinete e d'cés amiga e amigs d'comp, moràda e fràlda.

El tàva gostà d'cantà naqés bòi d'comp, qé na terra d'cég qem tem un òi é rei, cés cantiguinha inventod na sol fàiol moda: - dissasète sétissent a minha conta stàva irràda o anton chò…chò càvanhote chò… càvanhote comeu toda a minha prantção… Nitchim, inquant Franq tàva trabià moda un burr na casa, él cria éra boa vida!

Na continuaçon d'stora d'éch vida. Comp jà bem vrà tud virdim, midj mà fjon cumçà ta nescé e ta parcé pa tud banda. Un verdader blèza, méz q'Nha Chiquinha tinha dzid!!! Bem temp d'mondà novament, parcé qés trabaidor omentod café-almoç-jantar, moda na temp d'smentera.

Qem tàva podé pagà, éra assim e tàva fazél, mà qem càtàva podé, tàva bà dà qél ajuda, dspos tàva tocàl cé vez d'ser isdòd… solidariedad. Anton qés gent q'tinha sumnhod midj pantchera (tip d'midj brumédj) q'tàva dà na très smana, cunsigui inda assim panhà algun cosa.

Mà aqés q'tinha sumnhod qél mi-bolacha (tip d'midj bronq) cés midj cumçà ta sécà, sem dà nada. Flizment, qés cunsigui panhà un gzinha d'fjon pedra, mà fjon irvilha. Qél pàia d'midj panhòd bem sirvi pa dà bitch (cabra mà burr).

Là na casa d'mã Natàlia, Franq e Nitchim, mod qél situaçon q'cumçà ta mudà, qé pa qél one là, jà ca tive màs tchuva, és tive q'cuntinuà ta vivé fiòd naqés galinha, mà cés ov. No intant, nos Nitchim, apsar dos pesares, nunca cris ceità qél situaçon q'pa él era d'miséria. Qés guentadura d'cavaquim naqés bòi ca tàva ta rendél nada e él tàva ta vrà home. Resultod, é q'él cabà pa ranjà fidj mà cé piquena, Juninha d'Nho Jilhon,o q'fui un trapaiaçon, pos fui cosa gatchòd e ninguém d'familia d'nenhun banda o d'ote se sabia.

Anton, cma él tàva stod q'falta d'cé truquim pa mod cé responsablidad, él cumçà ta bà na cés crràl d'note panhà un tchborr o capòd, qél tàva rancà d'note na méi daqél scur da là daqél fund d'Borr Bronq, pa moràda ondé qél tàva bà vendél, o na porta d'Plurim, o diréct na Matador d'bitch, na Cunha, Nuquim o Càraca, o q'era dnher quent na mon.

Clàr q'Franq, q'tàva cuidà d'cés bitch na crràl d'casa, cumçà ta dà fàlta d'cés cabrinha, log él dzé mã Natàlia. El resolvé muntà guarda d'note, qé jàl tinha uvid un fùm, daqél intintaçon d'cé rmon Nitchim mà Juninha. El ca dzé Nitchim nada, anton él fcà ta guitàl d'note, él bà là naqél parede d'crràll, bstid q'un capoton e un tchapézon, volta d'meia note él sbi, él fcà là naqél parede ta spéràl.

Un bocod dspos, parcé nos Nitchim q'pensà cma tud gent tàva ta drumi. Anton, él oià qél homona sentod là naqél parede d'crràl, coràja ca dàl, él séi ta corré, él bà dzé tud gent pra là cma él tinha oiòd massongue…

Alviçra corré, tud qés comp d'prà là ondé q'él ma cé fmila era cunchid.
No dia siguint, infrotod mod él q'catinha cunsiguid ranjà nada, là pa crràl d'casa pàl vendéss e lévass Juninha, q'tàva jà grossa d'seis més.

El resolvé anton bà tchocà un galinha là na capoera. Fui so coçàl na pé, galinha pol un pé drriba d'cé ded, coçàl naqél ote pé, galinha sbil tud bnitim drriba d'mon, él métel cabeça dboch d'asa, séi ta bài.

Fui un abol qé mã Natàlia, q'tàva cstumà bà panhà cés ov na capoera, dà pa falta d'Brazina, cé amjor galinha q'tàva po so ov géma, e moda pov ta dzé qés ov làçim tàva trà so Gòl Musq, mà além diss éra cés sustent d'casa.

Almoç naqél dia era pàpa q'léte, e na hora d'mesa mã Natàlia dzé diant d'Nitchim mà Franq, pamod qél galinha robod, qél tàva ta bà pa moràda dmitòd n'Igreja ,bà dà qél pssoa naz'alma… Nitchim q'un med da gaita, trà un pul d'cadera, séi pa rua ta sconjurà, ta dzé: - Onje d'nha guarda, Sont d'nha nom…

Franq, q'tinha uvid, séi log tràz d'él e dzél: oh Nitch nha rmon, ca bo tmà ninguém pa dod li dent d'casa. Maman inda ca sabé, mà mi un sabé cma é bo diàzà, q'jà scapà d'tchà nos crràl sem qés cabrinha, agora jà bo cumçà na capoera d'galinha… parà Nitch, parà d'ismola e jà tabom.

Qem q'mandob bà ranjà fidj? Moda gent d'Sintanton ta dzé e és tem razon: - qem nñtem cù, nñta bebé mél. Nitchim jà infrontà, invergonhod d'cé rmon màs bedj, q'jà sabia d'tud e ta duvidà, cma cosa tàva ta bà tchgà n'uvid d'cé mãe, él resolvé confessà tud na cé rmon Franq. Franq, q'un calma d'màtà, fazél moral bem fazid, dspos cris bà dzé mã Natàlia, mà Nitchim chéi d'vergonha ca tchàl e pdil pa ca dzé nada, qé él é q'divia dzé mãe.

Anton, assim fui, mà qond Nitchim abri boca pa bà cumçà ta dzé cé mãe tud verdad. Mã Natàlia ca tchàl dzé nada, ela vrà, ela dzél: - bo maginà cma un ca sabia d'nada Nitch?! Cab bsot sqcé, cma bsot é nhas fidj e q'mi é q'pari bsot. Un sabé d'tud e diàzà!!!

Nitchim, q'cara podre e puste pa tchon, q'òi chéi d'àga e chéi d'vergonha, vrà pa gent d'casa él splicàz cma s'era pél bà panhàss na rua, él tàva prefiri panhà là na casa ondé q'era d'céus e q'aliàz cé Ti Jon sempr dzél cma: - PA UN CATCHORR INGORDA UN BURR A MORRE…

Mà cma nunca él tinha cumprindid qzé q'aquil cria dzé?! Franq, furioso dzél: - éss nñé conversa d'un home q'tita bà ser pai agora bo tita bà bscà Juninha, bo tita bem pol li na casa.

Mã Natàlia dà d'acord, és bà tud bscà Juninha, q'vrà ta fazé part d'familia e bem tive un mnin, q'és po nom d'Franq pa ligria de tud és. Nitchim vrà un gàj drét, qé él ranjà un trabòi na stràda e él cuntinuà mà Franq, cé rmon, ta cuidà d'cés bitch e d'cés mãe, jà bidjinha e tud fliz d'aqél nitim q'Nitch dàl, qé Franq nunca tive fidj.


Zizim Figuera (José Figueira, jùnior)

V O L T A R